Barwy, flaga, banner

Dość powszechnie przyjmuje się, że banner (weksylium, którego długość w pionie jest 3 do 5 razy większa od szerokości) to pionowa wersja flagi. Jednakże taka definicja tego weksylium, jest całkowicie błędna. Bannery pojawiły się w XIX w. w Niemczech, gdzie używano Farben (barwy), czyli flag o dwóch lub trzech pasach poziomych. Były to barwy królestw, księstw i miast, wywiedzione z ich herbów. Ponieważ składały się wyłącznie z pasów poziomych, łatwo było utworzyć ich wersje pionowe. Kolejność pasów na bannerach była taka sama, jak na flagach – zgodna z kierunkiem pisma: na fladze od góry do dołu, na bannerze od lewej do prawej.

Tak więc banner był i jest weksylium, na którym w pionie układa się barwy narodowe. Natomiast jeśli banner ma być pionową wersją flagi to trzeba go odpowiednio zaprojektować, bo jeśli na przykład na fladze jest herb, to na bannerze nie może on być obrócony na bok. Jednakże niektórych flag, takich jak brytyjska, amerykańska, francuska, belgijska, włoska lub irlandzka nie można „przerobić” na banner. Po pierwsze dlatego, że wzór flagi zostanie zdeformowany lub stanie się nieczytelny, a po drugie dlatego, że w tych państwach bannerów się nie używa.

Dlatego trzeba podkreślić, że polskie barwy narodowe łatwo umieścić w pionie, ale jeśli na fladze jest inny wzór niż pasy poziome, „przetłumaczenie” jej na banner może sprawiać trudności, a w większości przypadków deformuje wzór flagi.

Jeszcze większe wątpliwości budzą maszty, jakie w Polsce używane są do mocowania bannerów. Klasyczny banner ma u góry i na dole drewniane lub metalowe poprzeczki. Do górnej umocowana jest lina, służąca do mocowania banneru na maszcie w taki sposób, by wyimaginowana linia pionowa, przechodząca przez środek płata pokrywała się z masztem. Również dolną poprzeczkę mocuje się do masztu. Odzwierciedla to ideę, która przyświecała pomysłodawcy banneru. Chodziło o to żeby barwy były zawsze w pełni widoczne, w odróżnieniu od flagi, która rozwija się tylko przy wietrze.

Niestety w Polsce używa się głównie kuriozalnych masztów z poprzeczką u góry – albo obrotową, albo na stałe umocowaną do masztu. Powoduje to dodatkowe problemy, gdyż nie wszyscy wiedzą, jak na takim maszcie eksponować polskie barwy narodowe.

Jeśli poprzeczka jest na stałe umocowana do masztu, to powinna być po prawej stronie dla osoby patrzącej na maszt umieszczony przed budynkiem. Wtedy biały pas banneru jest po stronie lewej (przy maszcie). Jeśli poprzeczka jest obrotowa, to biały pas banneru również powinien być przy maszcie, gdyż punktem odniesienia jest maszt.

I tu zaczynają się problemy, bowiem poprzeczka obrotowa ma to do siebie, że – jak sama nazwa wskazuje – obraca się, a kiedy znajdzie się po lewej stronie masztu, pierwszy od lewej będzie pas czerwony. Patrzący na taki banner przechodzień będzie miał wrażenie, że wywieszono barwy narodowe nie polskie, lecz Górnej Austrii, Tyrolu, Monako lub Indonezji. Jest to wystarczający powód, by z użycia takich masztów zdecydowanie zrezygnować.

Innym weksylium, które ma układ pionowy jest flaga stolikowa. Takie flagi państwowe są używane w czasie międzynarodowych konferencji (ustawione na konferencyjnym stole przed siedzącymi przy nim delegacjami), spotkań i podpisywania umów. Proporcje flagi stolikowej wynoszą najczęściej 1:2, dzięki czemu jeśli flaga jest zdeformowana, to tylko w niewielkim stopniu. W wielu państwach dopuszczalna jest też praktyka eksponowania pionowo flag na zawieszonych nad ulicą poziomych linkach czy też na ścianie za sceną, na której odbywają się występy lub mieści się prezydium konferencji. W państwach tych istnieją regulacje prawne, określające, w jaki sposób flagę można eksponować w pionie. Najczęściej flagę obraca się na stronę odwrotną, przy czym górny skraj flagi staje się skrajem lewym. Jeśli na fladze jest herb, to zmienia się wzór flagi tak, by herb był we właściwej pozycji. Podczas gdy w większości państw można eksponować flagę w pionie, są i takie, w których jest to zabronione (Sri Lanka).

Tak więc flagę można na ogół eksponować w pionie, lecz w większości państw nie można flagi „przetłumaczyć” na banner. Dlatego jeśli się chce eksponować na masztach flagi różnych państw, muszą to być flagi, a nie ich zniekształcone wersje w postaci banneru.

Ponieważ moda na banner nie ustaje, przy projektowaniu weksyliów samorządowych poza projektem flagi należy wykonać projekty flagi stolikowej i banneru. Ich wzór na ogół różni się nieco od wzoru flagi. Na przykład herb lub godło herbu będzie we właściwej mu pozycji, a jeśli jest pośrodku flagi, to na fladze stolikowej i bannerze będzie bliżej górnego skraju.