Projektowanie

Nasz Instytut oferuje jednostkom samorządowym usługi obejmujące projektowanie ich głównych symboli.

W ramach zespołu  podstawowego zleceniodawca otrzymuje projekty następujących znaków:

  • HERB
  • FLAGA
  • FLAGA STOLIKOWA
  • BANNER (flaga w układzie pionowym)
  • PIECZĘĆ

Wykonujemy też projekty sztandarów, insygniów, oznak i odznak:

  • SZTANDAR
  • ŁAŃCUCH (starosty, prezydenta miasta, burmistrza)
  • LASKA ( przewodniczącego sejmiku )
  • OZNAKA (radnych)
  • ODZNAKA (osób zasłużonych).

Herb i flaga są najważniejszymi znakami rozpoznawczymi województw, powiatów, miast i gmin wiejskich. Dlatego sprawą najwyższej wagi jest zaprojektowanie ich zgodnie z zasadami sztuki heraldycznej i weksylologii. Taki obowiązek nakłada na władze samorządowe ustawa z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Nr 162 z dnia 30 grudnia 1998 r., pozycja 1126). W ustępie pierwszym artykułu 3 tej ustawy stwierdzono, że „Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać w drodze uchwały organu stanowiącego danej jednostki, własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole”. Kluczowe znaczenie ma ustęp 2 tego artykułu:

Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, ustanawiane są w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną.

Następny, trzeci ustęp tego artykułu głosi:

Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, wymagają zaopiniowania przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

Opinie dla ministra przygotowuje Komisja Heraldyczna. Jest to organ opiniodawczo-doradczy, utworzony na podstawie wspomnianej ustawy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 stycznia 2000 r. W skład Komisji wchodzi 13 osób. Pięć osób wskazał minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, trzy osoby wskazał minister do spraw administracji publicznej, a dalszych pięć osób wskazała Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Komisja heraldyczna podejmuje decyzje w sprawie opinii zwykłą większością głosów. Aby uniknąć konfliktu interesów, w przypadku projektu konsultowanego lub przygotowanego przez członka Komisji, członek ten nie bierze udziału ani w omawianiu projektu, ani w głosowaniu nad opinią. Opinia i jej uzasadnienie stanowią załącznik do opinii wydawanej przez ministra.

Na mocy cytowanej ustawy projekty symboli muszą zostać zaopiniowane przez ministra, lecz ustawa nie wymaga, by opinia była pozytywna. Daje to możliwość niewłaściwej interpretacji, w związku z czym wiele władz samorządowych przyjęło i używa symboli zaopiniowanych negatywnie. Pamiętać jednak należy o tym, że w ustępie drugim wyraźnie stwierdzono, że symbole

ustanawiane są w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną

Opinia negatywna oznacza, że opiniowane symbole nie spełniają tego wymogu, a więc nie są zgodne z postanowieniami ustawy. Tak więc dla dobra społeczności jednostki samorządowej należałoby z użycia takich symboli zrezygnować i zaprojektować nowe, które będą w zgodzie z literą ustawy i z dobrze pojętym interesem tej jednostki samorządowej, świadomej że herb i flaga mają bardzo duże znaczenie dla jej identyfikacji i promocji. Dobry herb przetrwa stulecia i stanowić będzie cząstkę naszego dziedzictwa kulturowego.

Stan obecny pozostawia bardzo wiele do życzenia. Oto krótki przegląd:

WOJEWÓDZTWA

W sześciu województwach przywrócono herby ziemskie: dolnośląskim i śląskim (Dolny i Górny Śląsk), lubelskim (ziemia lubelska), małopolskim (ziemia krakowska), opolskim (Górny Śląsk) i pomorskim (Pomorze). Województwa wielkopolskie i mazowieckie zamieniły się herbami (herb Wielkopolski czyli orzeł bez przepaski jest w herbie województwa mazowieckiego, a orzeł mazowiecki z przepaską jest w herbie województwa wielkopolskiego). W herbie województwa kujawsko-pomorskiego jest odwrócone godło Kujaw (w herbie Kujaw lew był po prawej stronie heraldycznej, a orzeł po lewej) w srebrnym polu tarczy, upamiętniającym srebrne pole tarczy herbu Prus Królewskich.

Spośród herbów pozostałych województw, zbliżony do historycznego jest tylko herb województwa podlaskiego, a w herbie województwa łódzkiego są trzy historyczne godła – ziemi sieradzkiej, łęczyckiej, i rawskiej. Pozostałych pięć herbów nie spełnia wymogów heraldyki i miejscowej tradycji, tak więc minister właściwy do spraw administracji zaopiniował je negatywnie (świętokrzyskie – 14 VI 2000, lubuskie – 8 XII 2000, podkarpackie – 30 VI 2001, pomorskie – 30 XI 2001, warmińsko-mazurskie – 22 VI 2002). Negatywną opinię dostał również herb województwa podlaskiego (niewłaściwy układ godeł na tarczy).

Herb i flaga województwa świętokrzyskiego zostały poprawione w 2012 r., lecz pozostałe znaki zaopiniowane negatywnie są nadal w użyciu.

POWIATY

Niemal wszystkie powiaty mają już herby i flagi, lecz niemal 40% z nich, niezgodnie z prawem, używa znaków negatywnie zaopiniowanych przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

MIASTA

Większość miast ma herby historyczne, lecz wiele z nich w obecnej postaci nie spełnia kryteriów sztuki heraldycznej. Poza kilkoma wyjątkami (Elbląg XIV w., Gdańsk i Ostróda XV w., Szczecin 1577) flagi miast na zachodzie i północy Polski używane są od XIX wieku, a w reszcie kraju od drugiej połowy XX wieku. Wyjątki stanowią wcześniejsze flagi Krakowa (1815) i Cieszyna (1833). Większość miast ustanowiło własne flagi w czasie ostatnich 25 lat i niemal wszystkie uzyskały opinię pozytywną.

GMINY WIEJSKIE

Obecnie herby ma ponad 95% gmin, lecz niestety prawie połowa z nich jest niezgodna z regułami sztuki heraldycznej. Są to głównie herby wprowadzone w latach 1990-1998 oraz ponad 150 herbów późniejszych, używanych mimo negatywnej opinii ministra właściwego do spraw administracji.

Niestety bardzo wiele jednostek samorządowych posługuje się znakami, które nie przynoszą im chwały, wręcz przeciwnie – mogą być powodem do wstydu. Miejmy jednak nadzieję, że ich władze z czasem zrozumieją, że posiadanie herbów i flag, zgodnych z tradycją historyczną i sztuką heraldyczną nie jest fanaberią, lecz istotnym elementem, służącym promocji. Dlatego przed profesjonalnymi heraldykami i weksylologami jest jeszcze bardzo wiele do zrobienia.

Ustawowym wymogom mogą sprostać projektanci dobrze znający arkana heraldyki i weksylologii oraz artyści graficy zaznajomieni z zasadami stylizacji heraldycznej. Projektowanie herbu i flagi musi poprzedzić kwerenda historyczno-heraldyczna, na podstawie której można będzie określić jaka będzie merytoryczna treść herbu. Takimi umiejętnościami dysponują nasi współpracownicy i dlatego tylko Instytut Heraldyczno-Weksylologiczny może zagwarantować, że zaprojektowane przez nas: herb, flaga, banner, pieczęć, sztandar, łańcuch, laska, oznaka i odznaka uzyskają pozytywną opinię ministra.

Dotychczas olbrzymia większość stworzonych przez nas herbów i flag została zaopiniowana pozytywnie. W paru przypadkach pierwsze projekty zostały wprawdzie zaopiniowane negatywnie, lecz bez dodatkowych kosztów dla zamawiającego wykonaliśmy poprawki i ostateczna opinia była pozytywna. Takie podejście gwarantuje samorządom korzystającym z naszych usług otrzymanie zestawu symboli, które będą w pełni odpowiadać wszelkim wymogom.

Władze jednostki samorządowej przedstawiają te projekty do opinii ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Po uzyskaniu opinii pozytywnej od ministra właściwego do spraw administracji wykonujemy wzorzec herbu, specyfikacje flagi i banneru oraz wzorzec pieczęci. Władze jednostki samorządowej otrzymują te wzorce w formie cyfrowej w programie Corel Draw 12 oraz w formie barwnych wydruków, które służą jako załączniki do odpowiedniej uchwały i do statutu. Jednocześnie przekazujemy władzom jednostki samorządowej prawa autorskie i własnościowe do ich symboli.

Do tej pory wykonaliśmy zamówienia dla następujących jednostek samorządu terytorialnego w Polsce

BIAŁOWIEŻA / gmina / woj. podlaskie

BIELSK PODLASKI / miasto / woj. podlaskie

BIELSKI (śląski) / powiat / woj. śląskie

BODZECHÓW / gmina / woj. świętokrzyskie

BOGUCHWAŁA / miasto / woj. podkarpackie

BOLESŁAW (olkuski) / gmina / woj. małopolskie

BOLKÓW / miasto i gmina / woj. dolnośląskie

BOROWIE / gmina / woj. mazowieckie

BRÓJCE / gmina / woj. łódzkie

BYCHAWA / miasto i gmina / woj. lubelskie

CIESZYN / miasto / woj. śląskie

CIESZYŃSKI / powiat / woj. śląskie

CYBINKA / miasto/ woj. lubuskie

CZAJKÓW / gmina / woj. wielkopolskie

CZAPLINEK / miasto / woj. zachodniopomorskie

CZARNA / gmina / woj. podkarpackie

CZARNKÓW / gmina / woj. małopolskie

CZARNY DUNAJEC / gmina / woj. małopolskie

CZERWIN / gmina / woj. mazowieckie

CZORSZTYN / gmina / woj. małopolskie

DĘBICKI / powiat / woj. podkarpackie

DĘBOWA ŁĄKA / gmina / woj. kujawsko-pomorskie

DĘBOWIEC / gmina / woj. śląskie

DOBRZANY / miasto i gmina / woj. zachodniopomorskie

DORUCHÓW / gmina / woj. wielkopolskie

DRAWSKI / powiat / woj. zachodniopomorskie

DRAWSKO / gmina / woj. wielkopolskie

DRWINIA / gmina / woj. małopolskie

DZIERŻONIÓW / gmina / woj. dolnośląskie

GARWOLIN / gmina / woj. mazowieckie

GARWOLIŃSKI / powiat / woj.. mazowieckie

GIŻYCKO / gmina / woj. warmińsko-mazurskie

GŁOGOWSKI / powiat / woj. wielkopolskie

GOLCZEWO / miasto / woj. zachodniopomorskie

GOLUB-DOBRZYŃ / gmina / woj. kujawsko-pomorskie

GORZYCE / gmina / woj. podkarpackie

GORZYCE / gmina / woj. śląskie

GÓRZNO / gmina / woj. mazowieckie

GÓZD / gmina / woj. mazowieckie

GRĘBOSZÓW / gmina / woj. małopolskie

GRĘBÓW / gmina / woj. podkarpackie

HUSZLEW / gmina / woj. mazowieckie

IGOŁOMIA – WAWRZEŃCZYCE / gmina / woj. małopolskie

IWONICZ-ZDRÓJ miasto / woj. podkarpackie

IZABELIN / gmina / woj. mazowieckie

JAROSŁAW / miasto / woj. podkarpackie

JAWORZYNA ŚLĄSKA / miasto / woj. dolnośląskie

JERZMANOWICE – PRZGINIA / gmina / woj. małopolskie

JORDANÓW ŚLĄSKI / gmina / woj. dolnośląskie

KACZORY / gmina / woj. wielkopolskie

KARGOWA / miasto / woj. lubuskie

KARLINO / miasto / woj. zachodniopomorskie

KCYNIA / miasto / woj. kujawsko-pomorskie

KIELCE / miasto / woj. świętokrzyskie

KLUCZE / gmina / woj. małopolskie

KLUKI / gmina / woj. łódzkie

KŁAJ / gmina / woj. małopolskie

KOCMYRZÓW – LUBORZYCA / gmina / woj. małopolskie

KOLNO / gmina / woj. podlaskie

KOŁBIEL / gmina / woj. mazowieckie

KOŁOBRZEG / gmina / woj. zachodniopomorskie

KONIUSZA / gmina / woj. małopolskie

KOWALA / gmina / woj. mazowieckie

KOZIENICKI / powiat / woj. mazowieckie

KOZŁOWO / sołectwo / gmina Kozłowo

KOZŁÓW / gmina / woj. małopolskie

KOZY / gmina / woj. śląskie

KRAPKOWICE / miasto / woj.. opolskie

KREMPNA / gmina / woj. podkarpackie

KROSNO / miasto / woj. podkarpackie

KRYNKI / miasto / woj. podlaskie

KRZESZOWICE / miasto i gmina / woj. małopolskie

KUTNO / miasto / woj. łódzkie

KUŹNIA RACIBORSKA / miasto i gmina / woj. śląskie

KWIDZYN / miasto / woj. pomorskie

LANCKORONA / gmina / woj. małopolskie

LELKOWO / gmina / woj. warmińsko-mazurskie

LESKI / powiat / woj. podkarpackie

LIDZBARK WARMIŃSKI / gmina / woj. warmińsko-mazurskie

LIPINKI / gmina / woj. małopolskie

LIPNICA / gmina / woj. pomorskie

LIPNICA MUROWANA / gmina / woj. małopolskie

LISZKI / gmina / woj. małopolskie

LNIANO / gmina / woj. kujawsko-pomorskie

LUBASZ/  gmina / woj. wielkopolskie

LUBOMINO / gmina / warmińsko-mazurskie

ŁAZISKA GÓRNE / miasto / woj. śląskie

ŁOMIANKI / miasto / woj. mazowieckie

ŁOSICE / miasto i gmina / woj. mazowieckie

MALBORK / gmina / woj. pomorskie

MARIANOWO / gmina / woj. zachodniopomorskie

MARKI / miasto / woj. mazowieckie

MAŁY PŁOCK / gmina / woj. podlaskie

MIASTKÓW KOŚCIELNY / gmina / woj. mazowieckie

MIEROSZÓW / miasto i gmina / woj. dolnośląskie

MIKOŁÓW / miasto / woj. śląskie

MOSZCZENICA gmina/ woj./ małopolskie

MYSZKOWSKI powiat / woj. śląskie

NAKŁO NAD NOTECIĄ / miasto / woj. wielkopolskie

NOWA SARZYNA / miasto / woj. podkarpackie

NOWE BRZESKO / gmina / woj. małopolskie

NOZDRZEC / gmina / woj. podkarpackie

OLSZANICA / gmina / woj. podkarpackie

OSIECK / gmina / woj. mazowieckie

OSIEK / gmina / woj. małopolskie

PIASECZYŃSKI / powiat / woj. mazowieckie

PIŁAWA GÓRNA / miasto / woj. dolnośląskie

PLESZEWSKI / powiat / woj. wielkopolskie

PIESZYCE / miasto / woj. dolnośląskie

POTĘPA / sołectwo / gmina Krupski Młyn

PROSZOWICKI / powiat / woj. małopolskie

PUŁAWY / miasto / woj. lubelskie

RADGOSZCZ / gmina / woj. małopolskie

RADKÓW / miasto i gmina / woj. dolnośląskie

RADOMYŚL NAD SANEM / gmina / woj. podkarpackie

RADZIEMICE / gmina / woj. małopolskie

REWAL / gmina / woj. zachodniopomorskie

ROPA / gmina / woj. małopolskie

RUSIEC / gmina / woj. łódzkie

RZEPIENNIK STRZYŻEWSKI / gmina / woj. małopolskie

RZGÓW / gmina / woj. łódzkie

SIECHNICE / miasto i gmina / woj. dolnośląskie

SIEDLCE / gmina / woj. mazowieckie

SIEPRAW / gmina / woj. małopolskie

SIERPC / gmina / woj. mazowieckie

SKIERNIEWICE / miasto / woj. łódzkie

SKÓRZEC / gmina / woj. mazowieckie

SKWIERZYNA / miasto i gmina / woj. lubuskie

SŁOMNIKI / miasto i gmina / woj. małopolskie

SŁUBICE / miasto i gmina / woj. lubuskie

SŁUBICKI / powiat / woj. lubuskie

SOBIENIE JEZIORY / gmina / woj. mazowieckie

SOBOLEW / gmina / woj. mazowieckie

SOCHACZEW / miasto / woj. mazowieckie

SOCHACZEWSKI / powiat / woj. mazowieckie

SOKÓŁKA / miasto i gmina / woj. podlaskie

STALOWOWOLSKI powiat / woj. podkarpackie

STARE BABICE / gmina / woj. mazowieckie

STARY LUBOTYŃ / gmina / woj. mazowieckie

STRUMIEŃ / miasto i gmina / woj. śląskie

STRZELCE KRAJEŃSKIE / miasto i gmina / woj. lubuskie

STRZYŻOWSKI / powiat / podkarpackie

STUDZIENICE / gmina / woj. pomorskie

SULIKÓW / gmina / woj. dolnośląskie

SUSZEC / gmina / woj. śląskie

SUWAŁKI / miasto / woj. podlaskie

SZERZYNY / gmina / woj. podkarpackie

ŚREDZKI (Śląski) / powiat / woj. dolnośląskie

ŚRODA WIELKOPOLSKA / miasto / woj. wielkopolskie

TARNOWIEC / gmina / woj. podkarpackie

TERESPOL / gmina / woj. lubelskie

TOKARNIA / gmina / woj. małopolskie

TOLKMICKO / miasto i gmina / woj. warmińsko-mazurskie

TROJANÓW / gmina / woj. mazowieckie

TRZCIEL / miasto i gmina / woj. lubuskie

TCZEW / miasto / woj. pomorskie

TRZYCIĄŻ / gmina / woj. małopolskie

TUCZNO / miasto i gmina / woj. zachodniopomorskie

TYCZYN / miasto i gmina / woj. podkarpackie

USTROŃ / miasto / woj. śląskie

UŚCIE GORLICKIE / gmina / woj. małopolskie

WAŁCZ / miasto / woj. zachodniopomorskie

WAŁECKI / powiat / woj. zachodniopomorskie

WARKA / miasto / woj. mazowieckie

WARNICE / gmina / woj. zachodniopomorskie

WARSZAWSKI ZACHODNI / powiat / woj. mazowieckie

WĄGROWIECKI / powiat/ woj. wielkopolskie

WEJHEROWO / gmina / woj. pomorskie

WIETRZYCHOWICE / gmina / woj. małopolskie

WIŚNIEW / gmina / woj. mazowieckie

WŁODAWA / miasto / woj. lubelskie

WODYNIE / gmina / woj. mazowieckie

WODZISŁAWSKI / powiat / woj. śląskie

WOLA MYSŁOWSKA / gmina / woj. lubelskie

WOLBÓRZ / gmina / woj. łódzkie

WYRZYSK / miasto i gmina / woj. wielkopolskie

ZALESZANY / gmina / woj. podkarpackie

ZALEWO / miasto i gmina / woj. warmińsko-mazurskie

ZAWIERCIE / miasto / woj. śląskie

ZBROSŁAWICE / gmina / woj. śląskie

ZIELONKI / gmina / woj. małopolskie

ŻELECHÓW / miasto / woj. mazowieckie

ŻURAWICA / gmina / woj. podkarpackie